Page 6 - การจัดการความรู้ด้านพิกัดอัตราศุลกากร

“ร่างกายมนุษย์ที่ไม่มีชีวิต (ศพ) และชิ้นส่วน” กับการจ าแนกพิกัดศุลกากร

กิจจาลักษณ์ ศรีนุชศาสตร์

ผู้อ านวยการส านักพิกัดอัตราศุลกากร

กรมศุลกากร

เป็นที่ทราบกันดีว่าพิกัดศุลกากรระบบฮาร์โมไนซ์เป็นระบบที่องค์การศุลกากรโลกพัฒนาขึ้นส าหรับ
การจ าแนกพิกัดของ “สินค้า (goods)” โดยมีการจัดหมวดหมู่ของสินค้าต่างๆ ออกเป็นกลุ่มตามประเภทของพิกัด

เริ่มตั้งแต่กลุ่มของสิ่งมีชีวิต อาหาร ดิน หิน แร่ เคมีภัณฑ์ พลาสติก ยาง หนัง ไม้ กระดาษสิ่งพิมพ์ เสื้อผ้า
รองเท้า โลหะ เครื่องจักร เครื่องอุปกรณ์ไฟฟ้า รถยนต์ และอื่นๆ แต่ไม่พบว่ามีพิกัดหรือค าอธิบายพิกัดใดระบุ

ถึง “ร่างกายมนุษย์ที่ไม่มีชีวิต (ศพ) และชิ้นส่วน” (เว้นแต่สารบางชนิดที่ได้จากมนุษย์ซึ่งจัดท าไว้ส าหรับใช้รักษา
หรือป้องกันโรค (ประเภท 30.01) และเลือดมนุษย์ (ประเภท 30.02))

อนุสัญญาระบบฮาร์โมไนซ์

อนุสัญญาระบบฮาร์โมไนซ์ หรือ The International Convention on the Harmonized
Commodity Description and Coding System มีสถานะเป็นอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการจัดแบ่งกลุ่ม

สินค้า โดยแบ่งสินค้าออกเป็น “หมวด (Section)” จ านวน 21 หมวด และแบ่งย่อยหมวดออกเป็น “ตอน
(Chapter)” จ านวน 97 ตอน นอกจากนั้น ยังแบ่งรายการสินค้าในแต่ละตอนออกเป็น “ประเภท (Heading)”

ใช้ระบบตัวเลขที่ก าหนดขึ้นเป็นรหัสสากล (Coding) 4 หลักก ากับชื่อสินค้า แต่ละประเภทยังถูกแบ่งย่อยต่อไปด้วย
รหัสตัว 6 หลักเรียกว่า “ประเภทย่อย (Subheading)” ปัจจุบัน ศุลกากรกว่า 200 ประเทศทั่วโลกได้น าพิกัด

ศุลกากรระบบฮาร์โมไนซ์มาใช้ประโยชน์เพื่อวัตถุประสงค์ต่างๆ เช่น เพื่อเป็นฐานในการก าหนดอัตราศุลกากรและ
ภาษีในประเทศ ก ากับควบคุมปริมาณการน าเข้า-ส่งออก การก าหนดกฎว่าด้วยถิ่นก าเนิดสินค้า การก าหนดค่า

ระวางบรรทุกส าหรับการขนส่งระหว่างประเทศ และการจัดเก็บสถิติการค้า ดังนั้น รหัสหรือตัวเลขก ากับรายการ
สินค้าเหล่านี้จึงกลายมาเป็นภาษาสากลทางการค้าระหว่างประเทศ “language of international trade” ใช้
แทนที่ชื่อสินค้า และมีผลใช้บังคับมาตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2531

การจ าแนกพิกัดร่างกายมนุษย์ที่ไม่มีชีวิต (ศพ) และชิ้นส่วน

โดยทั่วไปแล้ว การเคลื่อนย้ายศพหรือชิ้นส่วนร่างกายระหว่างประเทศ

เกิดขึ้นได้เสมอ เช่น กรณีเคลื่อนย้ายศพกลับประเทศเพื่อประกอบพิธีทางศาสนา
การบริจาคศพหรืออวัยวะร่างกายเพื่อศึกษาวิจัยทางการแพทย์หรือเพื่อค้นคว้า

ทดลองทางวิทยาศาสตร์ รวมไปถึงเพื่อใช้ในการปลูกถ่ายหรือผลิตเครื่องส าอาง
และด้วยเหตุที่ได้รับทราบว่าบางประเทศมีการค้าลักษณะดังกล่าวเกิดขึ้น

องค์การศุลกากรโลกได้เคยเสนอให้มีการบรรจุรายการ “ร่างกายมนุษย์ที่ไม่มีชีวิต
(ศพ) และชิ้นส่วน” ไว้ในพิกัดศุลกากรเพื่อต้องการให้เกิดความชัดเจนของการ