Page 10 - The Customs Department Annual Report 2018
P. 10
ประวัติกรมศุลกากร
การจัดเก็บผลประโยชน์จากการค้าเพื่อเป็นรายได้แผ่นดินในลัก ณะที่เป็น
ภา ี ุลกากรแต่โบราณของไทยนั้น ไม่มี ลักฐานแน่ชัด คงปรากฏพอเป็นแน ึก าได้ ่า
ใน มัย ุโขทัยมีค�า �า รับเรียกภา ีซึ่งเก็บจากการน�า ัต ์ ิ่งของมาจ�า น่าย ่า
“จกอบ” ต่อมาใน มัยอยุธยามี ลักฐาน ่าการเก็บจกอบ รือจังกอบ ใช้ร มทั้งการค้า
ภายในและต่างประเท โดยพิจารณาจาก ถานที่จัดเก็บจกอบซึ่งเรียก ่า “ขนอน”
และใน มัยอยุธยานี้เองที่การค้ากับต่างประเท เจริญก้า น้าขึ้นมากได้เกิด น่ ยงาน
ที่ท�า น้าที่นี้โดยตรง เรียก ่า “พระคลัง ินค้า” ท�าการค้าแทนรัฐกับพ่อค้านานาชาติ
โดยระบบที่เรียก ่า “การค้าผูกขาด”
ในแผ่นดิน มเด็จพระนารายณ์ม าราชมีการเก็บภา ีซึ่งเรียกเก็บจากการค้า
กับต่างประเท คือ จังกอบเรือ ินค้าและจังกอบ ินค้าซึ่งถือได้ ่าเป็นภา ี ุลกากร
ันนิ ฐาน ่าเจ้า น้าที่จัดเก็บน่าจะได้แก่นายขนอน อยู่ในบังคับบัญชาของเจ้าพระยา
พระคลังซึ่ง ่าการกรมท่าและใน ่ นของการเก็บภา ี ุลกากรตาม ั เมืองก็อยู่ใน
น้าที่ของเจ้าเมือง
ใน มัยรัตนโก ินทร์ รัช มัยพระบาท มเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่ ั ได้มีการเปลี่ยน
ิธีการจัดเก็บภา ีอากร ใ ้มีการประมูลผูกขาดกับทางราชการไปจัดเก็บภา ี
ที่เรียกกัน ่า “ระบบเจ้าภา ีนายอากร” พระคลัง ินค้าท�า น้าที่เป็นเจ้าจ�าน นภา ี
เรียก ่า “กรมเจ้าจ�าน น” ขึ้นอยู่กับพระคลังม า มบัติ รับผิดชอบจัดการเรื่องภา ี
อากร ในระบบการผูกขาดการเก็บภา ีเช่นนี้ มีผลกระทบต่อ ินค้าขาเข้าและขาออก
เพราะเป็นการเก็บซ�้า จึงก�า นดใ ้เก็บภา ีขาเข้าแต่เฉพาะภา ีปากเรือ และยกเลิก
ภา ีขาออกเพราะได้เรียกเก็บจากภา ีผูกขาดแล้ และใน ่ นของการค้ากับต่างชาติ
ก็ยังคงเป็น น้าที่ของพระคลัง ินค้าอยู่เช่นเดิม
8 รายงานประจำ ปี กรมศุลกากร 2561
